03.04.2023
Kentsel dönüşüm, özellikle deprem riskinin yüksek olduğu şehirlerde mülk sahiplerini en çok ilgilendiren konuların başında geliyor. Tabii konu kentsel dönüşüm olunca, birçok kişi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kira yardımı hakkında bilgi edinmeye öncelik veriyor. Kira yardımı başvurusu, tutarı, ne kadar süreyle ödendiği ve daha birçok detaya dair kapsamlı cevaplar bu içeriğin devamında sizleri bekliyor.
Geçmişte uygulamadan yararlanmak isteyenlerin bağlı oldukları belediyeye başvurmaları gerekiyordu. Ayrıca kira yardımı başvuru formu başta olmak üzere bir dizi belgenin sunulması şartı mevcuttu. Ancak günümüzde e-Devlet üzerinden kira yardımı başvurusu hızlıca gerçekleştirilebilmektedir. E-devlet kira yardımı başvurusu için platforma giriş yapıldıktan sonra T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ilgili sayfasının ziyaret edilmesi yeterlidir. Başvuru sahipleri, platform üzerinden ayrıca kentsel dönüşüm kira yardımı sorgulama işlemi de yapabilir.
Riskli yapılara yönelik kentsel dönüşüm kira yardımı tutarı, yaşanılan kente göre farklılık göstermektedir. 2023 yılındaki güncelleme kapsamında devlet tarafından sağlanacak İstanbul kentsel dönüşüm kira yardımı 3 bin 500 TL’ye çıkmış durumdadır. İzmir, Ankara, Bursa ve Antalya için kentsel dönüşüm daire başı fiyat desteği ise 3 bin TL’dir. Diğer büyükşehirlerde yaşayan başvuru sahiplerine yardım kapsamında 2 bin 500 TL, diğer kentlerde ikamet edenlere ise 2 bin TL ödeme yapılmaktadır.
Kentsel dönüşüm kira yardımı, riskli statüsünde değerlendirilen yapıların hak sahiplerine (malik, kiracı, ayni hak sahibi) azami 18 ay boyunca ödenir. Söz konusu ödemenin yapılabilmesi için bakanlığın hazırladığı kılavuzda belirtilen kira yardımı şartları açısından herhangi bir olumsuz durumun bulunmaması gerekir. Kira yardımı uygulamasından yararlanılabilmesi için ayrıca ikamet edilen binanın riskli statüsünde değerlendirilmesi koşulu bulunmaktadır. Bu değerlendirme ise 6306 sayılı kanunun 5. maddesi ve uygulama yönetmeliğinin 16. maddesi kapsamında yapılır.
Bu soru, daha çok aynı taşınmazda hem oturma amaçlı konutu hem de iş yeri bulunan kişiler tarafından sorulmaktadır. Yasal mevzuata göre aynı taşınmazda bulunan ev ve iş yeri için iki adet kentsel dönüşüm kira yardımı alınabilmesi mümkündür. Ancak bunun için önemli bir şartın yerine getirilmesi gerekir. Yani kişinin her iki mülkü de fiilen kullanması şarttır. Farklı adreslerde yer alan iki ev için ayrı ayrı kira yardımı alınabilmesi ise daimi ikamet şartı sağlanamayacağından mümkün değildir.
Kentsel dönüşüm şartları sağlanması koşulu ile kira yardımı uygulamasından her hak sahibi yalnızca bir defa faydalanabilir. Ödemenin yapılacağı süre ise yönetmelikte belirtilen kriterlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Kira yardımı alınabilmesi için öncelikle 2/3 çoğunlukla bina ortak karar protokolünün imzalanması ve hemen ardından belediyelerin ilgili birimleri aracılığıyla veya e-devlet kira yardımı sayfası üzerinden başvuru yapılması gerekir. Yapılan değerlendirme sonucunda yardıma hak kazanan kişilere yönelik ödemeler, kamu bankalarında açılacak vadesiz hesaplara yapılır.
Kira yardımının, kentsel dönüşüm kredisi ile arasındaki en önemli fark geri ödemesiz olmasıdır. Hak sahiplerinin uygulanmadan yararlandıkları süre dahilinde ya da bitiminde herhangi bir borçluluk durumları söz konusu olmaz. Çünkü kentsel dönüşüm nedir sorusuna cevap arayanlar için önemli bir konu niteliği taşıyan kira yardımı ile depremde yıkılma riski yüksek yapı stokunun yerine güvenli binaların inşa edilmesine teşvik amaçlanmaktadır.
